L-Uffiċċju għall-Kompetizzjoni fi ħdan l-MCCAA spjega kif il-ħidma tiegħu tappoġġa swieq miftuħa, ġusti u kompetittivi f’Malta, b’enfasi fuq il-kontroll tal-konċentrazzjonijiet, l-infurzar tal-liġi kontra prattiċi antikompetittivi, l-istħarriġ settorjali u l-promozzjoni tal-kompetizzjoni.
F’intervista riċenti, id-Direttur Ġenerali tal-Uffiċċju għall-Kompetizzjoni, Dr Melchior Vella, qal li l-ħidma tal-Uffiċċju taffettwa kemm lill-konsumaturi kif ukoll lin-negozji, anke meta l-liġi tal-kompetizzjoni tista’ tidher teknika jew imbiegħda mill-ħajja ta’ kuljum.
“Il-mandat tagħna huwa li nissalvagwardjaw il-kompetizzjoni, biex niżguraw li s-swieq tagħna jibqgħu miftuħa, ġusti u fl-aħħar mill-aħħar kompetittivi,” qal Vella.
Huwa qal li l-impatt tal-kompetizzjoni jista’ jidher fid-deċiżjonijiet ordinarji tax-xiri, inkluż il-prezz li jħallsu n-nies, il-firxa ta’ prodotti disponibbli u l-kwalità tas-servizz li jirċievu.
“Aħna m’aħniex hemm biex nikkontrollaw in-negozji żżejjed,” qal hu. “Aħna qegħdin hemm biex niżguraw li l-kompetizzjoni teżisti u li nissalvagwardjawha. Aħna nintervjenu biss meta naraw li hemm riskju għall-kompetizzjoni.”
Ix-xenarju tal-kompetizzjoni f’Malta spjegat – YouTube
Erba’ oqsma ta’ ħidma
Vella qal li l-ħidma tal-Uffiċċju hija mibnija fuq erba’ oqsma ewlenin stipulati fil-liġi.
L-ewwel wieħed huwa l-kontroll tal-konċentrazzjonijiet. Meta kumpaniji jingħaqdu jew jaħdmu flimkien, u t-tranżazzjoni tilħaq il-limitu ta’ fatturat applikabbli, l-Uffiċċju jivvaluta, fuq bażi ex ante u b’perspettiva lejn il-futur, jekk il-konċentrazzjoni tistax twassal għal tnaqqis sostanzjali fil-kompetizzjoni.
It-tieni qasam huwa l-infurzar kontra prattiċi antikompetittivi. Vella qal li dan jista’ jinvolvi sitwazzjonijiet fejn kumpaniji ma jikkompetux kif suppost.
“Jista’ jkollok żewġ kumpaniji li, minflok jikkompetu, jiffissaw il-prezzijiet jew jaqsmu s-swieq bejniethom,” qal hu. “Jista’ jkollok ukoll kumpanija dominanti li tabbuża mill-pożizzjoni tagħha.”
It-tielet qasam huwa l-istħarriġ settorjali, fejn l-Uffiċċju jeżamina settur sħiħ jew suq partikolari.
Dawn l-istħarriġ mhux neċessarjament jibdew minn suspett ta’ ksur tal-liġi, iżda jistgħu jħarsu lejn tħassib usa’ dwar il-kompetizzjoni bħal ineffiċjenzi, kwistjonijiet strutturali jew ostakli għad-dħul fis-suq.
“Aħna nistudjaw is-swieq, u niddeterminaw jekk hemmx kwistjonijiet strutturali jew ostakli għad-dħul fis-suq, u noħorġu b’numru ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ politika,” qal Vella.
Ir-raba’ qasam huwa l-promozzjoni tal-kompetizzjoni. L-Uffiċċju jagħti pariri lill-awtoritajiet pubbliċi dwar kwistjonijiet relatati mal-kompetizzjoni u jwettaq inizjattivi ta’ sensibilizzazzjoni biex jgħin lill-pubbliku u lin-negozji jifhmu aħjar il-liġi tal-kompetizzjoni.
Appoġġ għan-negozji kif ukoll għall-konsumaturi
Vella qal li l-liġi tal-kompetizzjoni ħafna drabi tiġi assoċjata mal-protezzjoni tal-konsumatur, iżda r-rwol tagħha fl-appoġġ għan-negozji huwa daqstant importanti.
“Il-liġi tal-kompetizzjoni qiegħda hemm ukoll biex tissalvagwardja lin-negozji, u biex tħeġġeġ lin-negozji jinvestu,” qal hu. “Tagħtihom ċertezza, sabiex l-investimenti tagħhom ikunu jistgħu jgawdu mill-benefiċċji ta’ dak l-investiment u fl-aħħar mill-aħħar ikunu jistgħu jikkompetu fuq il-merti tagħhom.”
Huwa qal li l-kompetizzjoni tagħti lill-impriżi l-opportunità li jidħlu fis-swieq, jespandu u jikbru, u hija marbuta ma’ riżultati ekonomiċi aħjar.
Dan huwa partikolarment importanti f’ekonomija żgħira bħal dik ta’ Malta, fejn l-istruttura tas-suq tista’ tagħmel l-effetti tal-konċentrazzjonijiet jew tal-abbuż minn pożizzjoni dominanti aktar sinifikanti.
“Meta jkollok ekonomija żgħira, normalment issib livell ogħla ta’ konċentrazzjoni u inqas atturi fis-suq,” qal Vella. “Kull meta jkun hemm tranżazzjoni proposta, jew kumpanija tabbuża mill-pożizzjoni tagħha, l-effett x’aktarx ikun ferm aktar sostanzjali.”
Huwa żied li l-kompetizzjoni tgħin biex jinżamm livell ugwali bejn l-atturi fis-suq u tappoġġa l-kapaċità ta’ Malta biex tikkompeti internazzjonalment.
Is-saħħa fis-suq u l-prijoritajiet tal-infurzar
Matul l-intervista, Dr Melchior Vella qal lil SiGMA News li li kumpanija jkollha pożizzjoni b’saħħitha fis-suq mhuwiex illegali fih innifsu. It-tħassib iqum meta l-imġiba ta’ impriża dominanti tagħmel ħsara lill-kompetizzjoni.
Il-fatt li wieħed ikollu saħħa qawwija fis-suq mhuwiex, fih innifsu, illegali, qal hu. Madankollu, l-Uffiċċju jista’ jintervjeni fejn dik is-saħħa fis-suq tiġi abbużata permezz ta’ kondotta antikompetittiva.
Huwa semma l-ipprezzar predatorju bħala eżempju wieħed, fejn kumpanija dominanti deliberatament “tistabbilixxi prezz taħt l-ispiża tagħha bl-intenzjoni li tkeċċi kumpaniji oħra mis-suq”. Tħassib ieħor possibbli jinkludi prezzijiet eċċessivi, prezzijiet diskriminatorji u ċerti ftehimiet vertikali, bħaż-żamma tal-prezz tal-bejgħ mill-ġdid.
Meta tkellem dwar il-futur, Vella qal li l-Uffiċċju se jkompli jittratta każijiet relatati mal-antitrust u mal-konċentrazzjonijiet b’mod f’waqtu, effiċjenti u trasparenti.
Huwa qal ukoll li l-Uffiċċju qed jaħdem mal-Kummissjoni Ewropea u ma’ sħab Ewropej oħra biex isaħħaħ il-kapaċitajiet tiegħu fl-analiżi tad-data u fis-swieq diġitali, qasam li ddeskriva bħala importanti, “speċjalment meta jkollok suq tant dinamiku”.
L-Uffiċċju se jkompli wkoll bl-attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni mal-partijiet ikkonċernati u man-negozji biex iħeġġeġ il-konformità u jtejjeb il-fehim tal-liġi tal-kompetizzjoni.
