Iva, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet. Jekk tixtri prodotti online, bit-telefon, jew permezz ta’ metodi oħra ta’ bejgħ mill-bogħod, normalment għandek 14-il jum mid-data tal-kunsinna biex tikkanċella l-kuntratt mingħajr ma tagħti raġuni. Jekk tikkanċella f’dan il-perjodu, inti intitolat għal rifużjoni sħiħa. Il-bejjiegħ jista’ jitlob li tħallas l-ispejjeż tar-ritorn biss jekk kont infurmat b’dan qabel ix-xiri.
Jekk tikkanċella xirja mill-bogħod fi żmien il-perjodu ta’ 14-il jum, inti intitolat għal rifużjoni u mhux biss għal nota ta’ kreditu. Jekk il-bejjiegħ jirrifjuta, tista’ tagħmel ilment mal-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur.
Iva, jekk il-bejjiegħ jonqos milli jwassal il-prodotti fid-data miftiehma, tista’ tikkanċella l-ordni u titlob rifużjoni sħiħa ta’ kwalunkwe depożitu jew ħlas li sar. Tista’ wkoll tkun intitolat għal kumpens għal spejjeż addizzjonali kkawżati mid-dewmien.
Ġeneralment, il-linji tal-ajru huma obbligati bil-liġi li joffru tibdil jew rifużjoni bla ħlas biss jekk it-titjira tiġi kkanċellata, id-dewmien ikun ta’ aktar minn ħames sigħat, jew ikun hemm ċirkostanzi koperti mir-regoli tad-drittijiet tal-passiġġieri.
Jekk dawn ma japplikawx, il-linja tal-ajru m’għandhiex għalfejn toffri tibdil jew rifużjoni bla ħlas. Kwalunkwe promozzjoni li tippermetti tibdil bla ħlas hija volontarja u tista’ tkun suġġetta għall-kundizzjonijiet tal-linja tal-ajru.
Tista’ tkun intitolat għal kumpens ta’ bejn €250 u €600, skont id-distanza tat-titjira, sakemm il-linja tal-ajru ma tippruvax li d-dewmien kien ikkawżat minn ċirkostanzi straordinarji.
Jekk it-talba tiegħek tiġi rrifjutata u temmen li dan mhuwiex ġustifikat, tista’ tissottometti ilment lill-MCCAA sabiex il-każ jiġi evalwat.
Iva. Prodotti mixtrija mill-konsumaturi huma awtomatikament koperti minn garanzija legali ta’ sentejn. Dan japplika anke jekk il-bejjiegħ ma jagħtikx garanzija bil-miktub. Huwa biżżejjed li jkollok prova tax-xiri. Din il-garanzija legali tagħtik id-dritt għal rimedju bla ħlas jekk il-prodott ikun difettuż jew ma jikkonformax mal-kuntratt. Bejjiegħ jista’ joffri wkoll garanzija kummerċjali, iżda din qatt ma tista’ tnaqqas id-drittijiet legali tiegħek. Anke jekk il-garanzija kummerċjali tkun iqsar minn sentejn, il-garanzija legali tibqa’ tapplika.
Wara li tiskadi l-garanzija legali u kwalunkwe garanzija kummerċjali, ma tkunx aktar intitolat għal tiswija bla ħlas u x’aktarx trid tħallas għat-tiswija.
Le. Jekk prodott jew parti tiegħu tiġi sostitwita matul il-perjodu tal-garanzija, il-garanzija oriġinali ma tibdiex mill-ġdid. Il-perjodu tal-garanzija oriġinali jibqa’ japplika. Malli jintemm dan il-perjodu, ma tkunx aktar intitolat għal rimedju bla ħlas jekk il-parti sostitwita ssir difettuża.
Jiddependi minn fejn u kif ġie ffirmat il-kuntratt.
Jekk il-kuntratt iffirmatu fil-post tan-negozjant, il-perjodu ta’ 14-il jum ma japplikax u jista’ jkollok tħallas penali.
Jekk iffirmatu online, bit-telefon, id-dar jew barra mill-post tan-negozjant, normalment għandek perjodu ta’ 14-il jum biex tikkanċella mingħajr ħlasijiet żejda.
Jekk it-titjira tiegħek tkun imdewma għal aktar minn ħames sigħat, il-linja tal-ajru trid toffrilek għażla bejn:
• rifużjoni sħiħa tal-biljett mhux użat u, fejn applikabbli, titjira lura lejn il-punt tat-tluq oriġinali, jew
• tibdil tar-rotta lejn id-destinazzjoni finali tiegħek taħt kundizzjonijiet simili.
Jekk il-linja tal-ajru ma toffrix alternattiva xierqa u tibqa’ b’biljett mhux użat, tista’ titlob rifużjoni. Għandek l-ewwel tressaq ilment mal-linja tal-ajru. Jekk il-kwistjoni ma tiġix solvuta, tista’ tagħmel ilment mal-MCCAA permezz tal-kanal tad-drittijiet tal-passiġġieri tal-ajru.
Il-liġi ma tistabbilixxix żmien fiss, iżda t-tiswija għandha ssir f’żmien raġonevoli u mingħajr inkonvenjent serju. Jekk tieħu wisq, tista’ titlob rimedju ieħor jew tagħmel ilment.
Jekk prodott ikun difettuż, mhux adattat għall-użu jew ma jilħaqx il-kwalità mistennija, tista’ titlob tiswija jew sostituzzjoni. Jekk dan ma jkunx possibbli, tista’ titlob rifużjoni parzjali jew sħiħa. Jekk il-bejjiegħ jirrifjuta, tista’ tagħmel ilment mal-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur.
Jekk is-software inxtara għal użu fin-negozju, din hija transazzjoni bejn negozji u ma taqax taħt l-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur. L-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur ma jistax jintervjeni. Tista’ tfittex parir legali dwar id-drittijiet kuntrattwali tiegħek u rimedji possibbli.
Il-bejjiegħ huwa responsabbli. Il-kuntratt tiegħek ikun mal-bejjiegħ li biegħlek il-prodott, u għalhekk huwa għandu jipprovdi r-rimedju kif jitlob il-liġi. Jekk il-bejjiegħ ikollu problemi mal-fornitur jew aġent, dik hija kwistjoni separata bejniethom. L-ewwel għandek tagħmel ilment bil-miktub mal-bejjiegħ u titlob tiswija jew sostituzzjoni. Jekk dan ma jkunx possibbli, tista’ titlob rifużjoni. Jekk il-bejjiegħ jirrifjuta, tista’ tagħmel ilment mal-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur.
Jekk prodott jibqa’ jiżviluppa l-istess difett jew difett simili, u t-tiswija jew sostituzzjoni ma jibqgħux joffru soluzzjoni sodisfaċenti, tista’ titlob li jiġi kkanċellat il-kuntratt u tirċievi rifużjoni sħiħa, sakemm il-problema tkun minħabba kwalità baxxa u mhux użu ħażin.
Le. Jekk il-prodott ma jistax jiġi ttrattat jew sostitwit, tista’ titlob rifużjoni sħiħa. M’intix obbligat taċċetta mudell differenti, speċjalment jekk ma jaqbilx mal-bżonnijiet tiegħek jew jekk jintalab tħallas aktar.
Jekk tixtri karozza użata mingħand bejjiegħ, ix-xiri huwa kopert mil-liġi tal-konsumatur. Dan ifisser li inti intitolat għal rimedju jekk il-karozza ma tikkorrispondix għal dak li ġie mwiegħed, mhijiex adattata għall-użu normali tagħha jew ma tilħaqx il-kwalità li wieħed jista’ jistenna b’mod raġonevoli.
Madankollu, l-użu normali ma jkunx kopert. Minħabba li karozzi użati juru sinjali ta’ użu, kultant ikun diffiċli li jiġi ppruvat li difett kien moħbi u mhux riżultat ta’ età jew użu. Huwa rakkomandat li tivverifika l-karozza ma’ mekkanik affidabbli qabel tixtri u tistaqsi jekk il-bejjiegħ jipprovdix ukoll garanzija kummerċjali.
Jekk il-bagalja tiegħek tkun imdewma, il-linja tal-ajru tibqa’ responsabbli għaliha u għandha tieħu miżuri raġonevoli biex issibha u tirritornaha mingħajr dewmien mhux meħtieġ.
Jekk il-bagalja ma tintbagħatx lura fi żmien 21 jum, tista’ titqies mitlufa u tista’ titlob kumpens, skont il-limiti stabbiliti mill-Konvenzjoni ta’ Montreal.
Tista’ wkoll titlob lura spejjeż raġonevoli u meħtieġa kkawżati mid-dewmien, sakemm iżżomm irċevuti. L-ewwel għandek tipprova ssolvi l-kwistjoni mal-linja tal-ajru. Jekk dan ma jirnexxix, tista’ tagħmel ilment mal-MCCAA.
Ġeneralment, kemm ix-xerrej kif ukoll il-bejjiegħ huma marbuta jirrispettaw il-ftehim tal-bejgħ. Jekk tikkanċella, tista’ titlef id-depożitu u tista’ tkun obbligat tlesti x-xiri, speċjalment jekk l-oġġett kien riservat jew ordnat apposta għalik. Il-kanċellazzjoni trid tkun bil-qbil tal-bejjiegħ.
Le, mhux sempliċement għax ħanut ieħor biegħ l-istess prodott bi prezz orħos. Il-bejjiegħa huma liberi li jistabbilixxu l-prezzijiet tagħhom. L-aktar rekwiżit legali importanti huwa li l-prezz ikun muri b’mod ċar sabiex tkun tista’ tieħu deċiżjoni infurmata qabel tixtri. Jekk il-prezz kien muri b’mod ċar, ġeneralment ma tistax titlob kumpens sempliċement għax bejjiegħ ieħor iċċarġja prezz aktar baxx.
Le. Kwalunkwe kundizzjoni dwar l-użu ta’ voucher, inkluża data ta’ skadenza, trid tiġi kkomunikata b’mod ċar fil-ħin tax-xiri u miktuba fuq il-voucher innifsu. Jekk il-voucher ma jindikax li għandu jintuża f’perjodu speċifiku, dik il-kundizzjoni normalment ma tistax tiġi infurzata.
Għandek tikkuntattja lill-fornitur bil-miktub u titlob li tuża l-voucher. Jekk jirrifjuta, tista’ tagħmel ilment formali mal-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur.
Le. Mhux neċessarjament trid tkun irċevuta oriġinali, sakemm tkun tista’ tipprovdi prova tax-xiri. Statement bankarju u dettalji tax-xiri jistgħu jkunu biżżejjed. Jekk il-prodott għadu fil-perjodu tal-garanzija legali ta’ sentejn u d-difett ma jkunx minħabba użu ħażin, il-bejjiegħ għandu jipprovdi rimedju bla ħlas. Jekk il-bejjiegħ jirrifjuta minħabba li m’għandekx irċevuta oriġinali, tista’ tagħmel ilment mal-Uffiċċju għall-Affarijiet tal-Konsumatur.
Jiddependi minn min biegħhulek. Jekk xtrajtu mingħand negozjant, normalment għandek perjodu ta’ 14-il jum biex tikkanċella. Jekk xtrajtu mingħand persuna privata, il-liġi tal-konsumatur ma tapplikax u ma jkollokx dan id-dritt. Il-pjattaformi online għandhom jinfurmawk qabel ix-xiri jekk il-bejjiegħ huwiex negozjant jew individwu privat.
Le. Il-bejjiegħa ma jistgħux jirreklamaw skontijiet foloz jew li jqarrqu. Meta juru prezz imnaqqas, il-prezz ta’ referenza għandu jkun l-inqas prezz li bih il-prodott inbiegħ matul it-30 jum qabel it-tnaqqis. Jekk il-prodott ilu jinbiegħ għal inqas minn 30 jum, il-prezz ta’ referenza għandu jkun l-inqas prezz f’dak il-perjodu.
Iva, l-ipprezzar personalizzat mhuwiex illegali. Madankollu, jekk negozjant juża sistemi awtomatiċi jew profiling biex jurik prezz personalizzat, dan għandu jiġi indikat b’mod ċar.
Le. In-negozjanti ma jistgħux jippubblikaw reviews jew endorsements foloz. Jekk juru reviews, għandhom jieħdu passi biex jiżguraw li jkunu minn konsumaturi reali.
Le. Il-liġi tal-konsumatur tipprojbixxi l-bejgħ mill-ġdid ta’ biljetti li jkunu nxtraw bl-użu ta’ bots, biex tipproteġi lill-konsumaturi minn nuqqas artifiċjali ta’ biljetti u żidiet eċċessivi fil-prezzijiet.
Iċċekkja l-marka CE, twissijiet dwar l-età, istruzzjonijiet bil-Malti jew bl-Ingliż, u d-dettalji tal-manifattur jew tal-importatur.
Il-ġugarelli għandhom jikkonformaw mar-regoli tas-sigurtà tal-UE li jkopru riskji mekkaniċi, kimiċi, ta’ fjammabbiltà, elettriċi u ta’ iġjene.
Le. Jindika dikjarazzjoni ta’ konformità mill-manifattur, iżda ġugarelli mhux siguri xorta jistgħu jiġu identifikati u investigati.