Id-dritt għal rimedju effettiv huwa wieħed mill-aktar drittijiet fundamentali tal-konsumatur. It-Tribunal għal Talbiet tal-Konsumatur huwa l-mekkaniżmu mwaqqaf bl-għan li jsolvi tilwim bejn il-konsumaturi u n-negozjanti meta l-proċess ta’ konċiljazzjoni ma jwassalx għal ftehim fuq il-kwistjonijiet kollha bejn konsumatur u negozjant.
It-Tribunal jista’ jisma’ talbiet relatati mal-kiri jew ix-xiri ta’ oġġetti jew servizzi jekk il-valur tat-talba għal kumpens ma jaqbiżx is-somma ta’ għaxart elef ewro (€10,000). Jekk il-valur tat-talba jaqbeż €10,000, min iressaq it-talba jista’ jsegwi l-każ quddiem it-Tribunal biss jekk jiddikjara li qed jabbanduna l-parti tat-talba li taqbeż is-€10,000.
Għalkemm normalment ikunu l-konsumaturi li jressqu talbiet quddiem it-Tribunal, it-Tribunal jista’ wkoll jisma’ u jiddeċiedi dwar:
Qabel ma tressaq it-talba tiegħek quddiem it-Tribunal, għandek tirreferi t-talba lid-Direttur Ġenerali jew lil assoċjazzjoni tal-konsumaturi rreġistrata, li jippruvaw jgħinuk tilħaq ftehim amikevoli mal-parti l-oħra dwar il-kwistjonijiet kollha fil-kontroversja. Jekk ma jintlaħaq l-ebda ftehim amikevoli u tiddeċiedi li tkompli bl-ilment tiegħek, tista’ mbagħad tressaq it-talba quddiem it-Tribunal għat-Talbiet tal-Konsumatur, li jiddeċiedi fuq il-kwistjonijiet kollha pendenti.
Talba quddiem it-Tribunal issir billi timtela l-formola tan-Notifika tat-Talba (Notice of Claim). Din il-formola tista’ tinkiseb BISS mill-MCCAA wara l-perjodu ta’ medjazzjoni u jekk il-konsumatur jiddeċiedi li jressaq il-każ tiegħu/ tagħha quddiem it-Tribunal għat-Talbiet tal-Konsumatur. Il-persunal tat-Tribunal jgħinek jekk ikollok diffikultà biex timla l-formola.
Ladarba l-formola tan-Notifika tat-Talba timtela kif suppost, trid tiġi ppreżentata fir-Reġistru tat-Tribunal għat-Talbiet tal-Konsumatur fi 47A, Triq Nofsinhar, il-Belt Valletta (tel. 21227070). It-talba tista’ tintbagħat ukoll bil-posta reġistrata “b’avviż ta’ riċevuta”. Il-kuvert għandu jiġi indirizzat lis-Segretarju tat-Tribunal.
Il-formola tan-Notifika tat-Talba trid tkun akkumpanjata wkoll b’nota mid-Direttur Ġenerali (Affarijiet tal-Konsumatur) jew minn assoċjazzjoni tal-konsumaturi rreġistrata, skont il-każ, li tiddikjara li t-talba ġiet riferuta u li wara din ir-referenza ma ntlaħaq l-ebda ftehim dwar il-kwistjonijiet fil-kontroversja.
Meta tressaq it-talba quddiem it-Tribunal, tiġi mitluba miżata żgħira li tvarja skont il-valur tat-talba, kif ġej:
Il-ħlas ta’ dawn il-miżati jista’ jsir direttament fir-Reġistru tat-Tribunal meta tiġi ppreżentata n-Notifika tat-Talba, mit-Tnejn sal-Ġimgħa bejn id-9.00 am u nofsinhar. Ma jsir l-ebda ħlas barra dawn is-sigħat.
Meta n-Notifika tat-Talba tintbagħat bil-posta reġistrata, il-ħlas tal-miżata applikabbli għandu jsir b’ċekk indirizzat lit-Tribunal għal Talbiett al-Konsumatur. Skont id-Direttiva Nru 19 tal-Bank Ċentrali ta’ Malta, ċekkijiet ta’ valur inqas minn €20 ma jistgħux jiġu kaxxati.
X’jiġri wara li nressaq talba quddiem it-Tribunal?
Wara li tressaq it-talba tiegħek, il-parti l-oħra tiġi nnotifikata u tista’ twieġeb għat-talba jew tippreżenta kontrotalba (f’dan il-każ ikollok id-dritt li twieġeb għall-kontrotalba). Jekk il-parti l-oħra tikkontesta t-talba tiegħek, is-Segretarju jiffissa d-data, il-ħin u l-post tas-seduta quddiem l-Arbitru, u jinforma lill-partijiet ikkonċernati.
Fis-seduta, kull parti tiddikjara l-fatti tal-każ kif tafhom taħt ġurament. Għalhekk huwa importanti li tkun ippreparat/a sew. Għandek iġġib miegħek u tippreżenta kwalunkwe dokument relevanti għat-talba tiegħek li jista’ jgħin biex jiġu stabbiliti l-fatti, bħall-ittri, fatturi, kontijiet, irċevuti, kuntratti jew ritratti. Tista’ wkoll iġġib xhieda jekk tqis li x-xhieda tagħhom hija relevanti għall-każ tiegħek. Jekk xhud jirrifjuta li jattendi quddiem it-Tribunal, għandek tikkuntattja lis-Segretarju tat-Tribunal.
Huwa fl-interess tiegħek li tattendi għas-seduta. Jekk inti l-persuna li ressqet it-talba u tonqos milli tattendi mingħajr raġuni aċċettabbli għat-Tribunal, dan jista’ jiddeċiedi l-każ kontra tiegħek. L-istess japplika għal kontrotalba f’każ ta’ assenza tal-persuna li ressqitha. Jekk ma tkunx tista’ tattendi, għandek tikkuntattja immedjatament lis-Segretarju tat-Tribunal bit-telefon fuq 21227070.
Il-partijiet kollha li jidhru quddiem it-Tribunal għandhom ikunu lebsin b’mod xieraq.
Wara li l-Arbitru jisma’ liż-żewġ partijiet u jikkunsidra l-fatti kollha, huwa jew hi jagħti deċiżjoni li tiġi kkomunikata lill-partijiet kollha.
Għandi bżonn l-għajnuna ta’ avukat?
Parti tista’ tmexxi l-każ tagħha waħedha waqt is-seduta, u l-proċeduri tat-Tribunal huma mfassla biex jippermettu lill-konsumatur jiddikjara l-każ tiegħu jew tagħha mingħajr il-ħtieġa ta’ avukat.
Il-konsumatur jista’ wkoll jagħżel li jkun assistit minn persuna oħra, inkluż avukat jew prokuratur legali. Madankollu, wieħed għandu jżomm f’moħħu li l-ispejjeż ta’ tali assistenza jridu jitħallsu mill-konsumatur anke jekk il-każ jiġi deċiż favur tiegħu jew tagħha.
Wara s-seduta, l-Arbitru jagħti d-deċiżjoni bil-miktub. Min għandu interess f’każ jista’ jinforza d-deċiżjoni tat-Tribunal bl-istess mod bħal sentenza ta’ Qorti. Madankollu, huwa rakkomandat li l-parti l-oħra tingħata perjodu raġonevoli biex tikkonforma mad-deċiżjoni tat-Tribunal. Jekk dan ma jsirx, jistgħu jinbdew il-proċeduri legali meħtieġa biex tiġi infurzata d-deċiżjoni.
Appell minn deċiżjoni tat-Tribunal jista’ jsir biss fi żmien 20 jum mid-data tad-deċiżjoni:
Jekk id-deċiżjoni tat-Tribunal tingħata favur tiegħek u jgħaddu 20 jum mid-data tad-deċiżjoni, għandek tikkuntattja lin-negozjant u titlob li d-deċiżjoni tat-Tribunal tiġi rispettata.
Jekk in-negozjant jirrifjuta li jikkonforma mad-deċiżjoni, huwa rakkomandat li tfittex parir mingħand avukat privat dwar kif tista’ tinforza d-deċiżjoni bit-triq ta’ rimedji ċivili applikabbli.
F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnutat li l-Artikolu 25(3) tal-Att dwar l-Affarijiet tal-Konsumatur (Kapitolu 378 tal-Liġijiet ta’ Malta) jistipula li kwalunkwe miżati tal-Qorti li jkunu dovuti fir-rigward ta’ mandat maħruġ biex tiġi infurzata deċiżjoni tat-Tribunal għat-Talbiet tal-Konsumaturi għandhom ikunu nofs il-miżati li normalment ikunu dovuti.